One Day

In de kleine uurtjes van vrijdag, vijftien juli 1988 maken we kennis met Emma Morley en Dexter Mayhem, twee klasgenoten die de avond ervoor bij elkaar in bed beland zijn, na het eindexamenfeest van hun middelbare school. Hoewel er niets gebeurd is, spenderen zij toch een aangename vroege ochtend samen met praten over zichzelf, elkaar, hun leven en de toekomst. Hoe ziet hun leven er uit wanneer ze veertig zijn, zo vragen ze zich af. In de loop van dit gesprek komen we er achter dat Dexter een standaard mooie-jongen-tiener is, terwijl Emma meer voldoet aan het intelligente-intellectuele-meisje-tiener stereotype. Hun aantrekkingskracht lijkt meer op het intellectuele vlak dan op het fysieke vlak te bestaan, en beide maken zich druk over hoe ze de ander zonder die te kwetsen kunnen afpoeieren. Aan de andere kant van de nacht wacht hun toekomst.

Het is precies die toekomst die in One Day beschreven wordt. Elk hoofdstuk in dit boek van David Nicholls beschrijft telkens de situatie en onderlinge verhouding van beide protagonisten, maar steeds met een jaar er tussen; het tweede hoofdstuk beschrijft vijftien juli 1989, enzovoort. We zien de situatie uit het eerste hoofdstuk gedurende deze twintig jaar uitvergroot terugkomen, wanneer we Emma en Dexter om elkaar heen zien draaien, naar elkaar toe bewegen, of soms gedurende jaren weinig of geen contact met elkaar hebben. Door de opzet moeten we veel van wat er in het voorbije jaar gebeurd is zelf invullen, waardoor het geheel soms een beetje de vorm van een raamvertelling lijkt te krijgen: belangrijke gebeurtenissen worden verteld vanuit het perspectief van iemand die er op terugkijkt. We zien Emma onderaan de maatschappelijke ladder staan en steeds meer haar ambities vervullen, terwijl we Dexter zien groeien in een rol van bekende tv-presentator, met alle gevolgen van dien. Twee heel verschillende mensen die door het lot aan elkaar zijn gekoppeld.

Hoewel je zou kunnen zeggen dat One Day een verhaal is van een onmogelijke liefde, een soort moderne Lancelot en Guinevere, is het zeker geen sprookje. Nicholls is er niet schuw van om de donkere kanten van het opgroeien en ouder worden expliciet onder woorden te brengen. Op veel punten is het verhaal behoorlijk donker, wanneer we bijvoorbeeld de goeie boedoelingen van Dexter radicaal zien mislukken, of wanneer Emma ongelukkig is in haar werk maar niet weet hoe ze uit die situatie moet komen. De toekomst die op die zaterdagochtend nog zo hoopvol aan de andere kant van de nacht leek te gloren, blijkt vol donkere en onzekere elementen, waar je je slechts door het aangaan van behoorlijke compromissen aan kunt onttrekken. De poging bijvoorbeeld van Dexter om in een huwelijk zijn geluk te vinden, loopt uiteindelijk op niets uit, zoals blijkt wanneer hij voor het eerst alleen op zijn dochtertje Jasmine moet passen, terwijl zijn vrouw Sylvie naar een feest in Londen is:

And now it's 'Walk On By', a song his mother used to play when he was a kid. He remembers Alison dancing to it in the livingroom, a cigarette in one hand, a drink in the other. Het settles Jasmine on his schoulder, feeling her breath on his neck, and takes her other hand in his, kicking through the debris in an old-fashioned slow-dance. Through the middle of exhaustion and red wine he has a sudden desire to talk to Emma, to tell her what he's listening to, and as if one cue his phone rings just as the song fades. He forages amongst the discarded toys and books; perhaps it's Emma, calling back. The display says 'Sylvie' and he swears; he must answer. Sober, sober, sober, he tells himself. He leans against the cot, settles Jasmine in his lap and takes the call (p. 321).

Wanneer het leven van Emma en van Dexter uiteindelijk rustig is geworden, blijkt eigenlijk hoe klein dat leven is. De lonkende toekomst die uit de eerste tien jaar spreekt, heeft zijn tol geëist en met een zekere gelatenheid aanvaarden beide een toekomst die misschien niet zo heel sprankelend is, maar waar ze zeker vrede mee kunnen hebben. Na de twintig jaar (en dus twintig hoofdstukken) wijkt Nicholls af van het idee van steeds een jaar verder, maar krijgen we als een soort flash-back te lezen wat er gebeurde de dag na hun eerste nachtelijke samenzijn. En dan blijkt dat het om elkaar heendraaien, wegaan en terugkomen, er al vanaf het allereerste begin in heeft gezeten.